strona główna

Stawy – kluczowa część narządu ruchu

Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że stawy są tak samo istotnym elementem mechanizmu ruchowego jak mięśnie i kości – bez każdego z nich ruch nie byłby możliwy.

Czym są stawy?

Wielu z nas nie wie, że stawy nie są częścią kości, lecz specjalnym połączeniem przynajmniej dwóch kości, dzięki któremu możliwe jest poruszanie się jednej w stosunku do drugiej. Zginanie ręki, obracanie nadgarstka, uderzanie palcami w klawiaturę – te wszystkie czynności umożliwiają nam właśnie stawy.

Układ ruchu

Stawy to nieodłączny mechanizm układu ruchu człowieka.
Oprócz stawów w jego skład wchodzą:

Te oczywiście dzielą się dalej na poszczególne segmenty i elementy.

Stawy dzielimy ze względu na ich budowę i funkcjonalność.

Ze względu na liczbę kości łączących się w stawie stawy dzieli się na:

Stawy możemy także podzielić ze względu na rodzaj ruchu, jaki umożliwiają:

Ze względu na kształt (co jednocześnie przekłada się na funkcjonalność i rodzaje ruchu, jakie staw może wykonać) wyróżniamy:

Kluczowa rola elementów stawu

Do podstawowych elementów stawu należą:

Powierzchnia stawowa to gładka powierzchnia kości, przybierająca różny kształt w zależności od wykonywanego w danym stawie ruchu. To właśnie powierzchnie stawowe pokryte są warstwą chrząstki stawowej, która poprzez swoją sprężystość minimalizuje podatność na uraz. Niestety wraz z wiekiem chrząstka stawowa ulega stopniowej degeneracji, przez co dolegliwości związane ze stawami mogą pojawiać się coraz częściej i stawać się bardziej dotkliwe.

Torebka stawowa to naturalna osłonka stawu, która łączy powierzchnie stawowe. Składa się ona z dwóch warstw (błon):

Maź stawowa zwiększa przyczepność kości i zmniejsza tarcie poprzez smarowanie powierzchni chrząstek stawowych. W niektórych stawach błona maziowa wytwarza dodatkowe struktury, np. kaletki maziowe, dzięki czemu maź stawowa wspiera także ruch mięśni otaczających daną kość.

Jamy stawowe, oprócz gromadzenia mazi stawowej, są punktem, na który oddziałują różne siły, mające na celu utrzymać odpowiednie ciśnienie wewnątrzstawowe. Dzięki tym siłom i właściwemu ciśnieniu końce stawowe utrzymywane są blisko siebie.

Wielkość jamy stawowej różni się w zależności od stawu – najmniejsza jest w stanie zebrać kilka mililitrów, największa nawet 300 ml płynu maziowego. W stanach zapalnych jamy stawowe powiększają się i w niektórych stawach mogą zgromadzić nawet 1,5 litra płynu.

Dowiedz się więcej na temat dbania o stawy

Przejdź do Hello Zdrowie